Kijk voor meer informatie en beeld op de website van Autobahn
De Utrechtse surrealist J.H. Moesman (1909-1988) laat behalve een klein, hoogwaardig oeuvre aan schilderijen, tekeningen en essays een unicum in de moderne Utrechtse beeldende kunst na: een zelf ontworpen lettertype, de Petronius.
Moesman, die ook een begenadigd kalligraaf was, vond schrijfletters mooier dan drukletters. De Petronius heeft dan ook de uitstraling van een gekalligrafeerde letter. Voor het ontwerp van de Petronius – de naam is een eerbetoon aan de Romeinse auteur Gaius Petronius Arbiter, die leefde in de 1ste eeuw na Christus en aan wie de schelmenroman Satyricon wordt toegeschreven – bestudeerde Moesman de Golden Type van William Morris (1834-1896). Morris baseerde zijn letter weer op een drukletter uit de Italiaanse Renaissance van Nicolas Jenson (ca.1420-1480). Moesman maakte voor de Petronius een romein, een cursief en een smal en een set initialen.
De Petronius is, aldus recent opgedoken informatie van drukker en typograaf Bavo van Rossum, nooit in productie genomen en daarom is er ook nooit een loodzetsel van gemaakt. Wie goed zoekt kan echter antiquarisch nog een letterproef vinden: het boekje ‘Op engelvoeten’ uit 1975, in zeer beperkte oplage uitgegeven door Brumes Blondes. Uitgever Laurens van Krevelen was niet alleen zo vriendelijk om een puntgaaf exemplaar van het boekje ter beschikking te stellen, maar ook om contact op te nemen met de erven Moesman en exclusieve toestemming voor gebruikt van de letter door het Utrechts Dichtersgilde (UDG) te verkrijgen.
Vanaf dat moment ging het snel: van de letterproef werd een hoogwaardige scan gemaakt door een specialist van de Utrechtse Universiteitsbibliotheek op de Uithof, en deze scan vorm de basis van een herinterpretatie van de oorspronkelijke letter door ontwerpbureau Autobahn, die onmiddellijk bereid waren om in het project te stappen – te meer daar zij al van plan waren om een specifiek Utrechts lettertype te ontwikkelen voor gebruik in de openbare ruimte, zoals Amsterdam zijn specifieke bruggenlettertype heeft.
De ontwerpers van Autobahn zijn op dit moment druk bezig met het digitaliseren van de romein van de Petronius tot een font dat op elke computer gebruikt kan worden. Daarbij komen ze het probleem tegen dat zelfs de meest hoogwaardige scan van de letterproef ‘Op engelvoeten’ nog te veel ruimte laat voor interpretatie, omdat de proef niet op glad papier is verschenen. Inmiddels zijn er vijf exemplaren van de letterproef opgedoken, waarvan de scans over elkaar heen worden gelegd om tot de meest natuurgetrouwe interpretatie van de letter te komen. Digitaliseren komt dus in belangrijke mate neer op restaureren. Dit is een dermate bijzondere benadering dat de NPS al bij Autobahn is komen filmen voor een item in het nieuwe cultuurprogramma ‘Benali met boeken’, voorjaar 2010.
[Sleeker_special_clear]